Bài giới thiệu sách của Nguyễn Xuân Xanh

 Bài giới thiệu sách của Nguyễn Xuân Xanh, lấy trong bài 'Giới thiệu sách được tặng', blog Rosetta của ông.

Sách Danh nhân khoa học & Lược sử khoa học thế giới của một tác giả mới vào thị trường sách, có ước muốn “góp phần vào việc làm giàu cho văn hóa khoa học” như anh nói. Tác giả là một Việt Kiều sống lâu năm ở Pháp. Đây là quyển 1, viết về thời kỳ từ cổ đại đến cuối thế kỷ 18. Các danh nhân khoa học, kỹ thuật đều xuất hiện trong quyển sách hơn 400 trang này.

Trong sách The Scientific Outlook (Viễn cảnh khoa học, 1959) nhà toán học và triết học Bertrand Russell viết:

Lệ thường, trong một trường phái nhất định của ngành xã hội học, người ta giảm thiểu tầm quan trọng của trí tuệ (intelligence), và gán tất cả những sự kiện lớn cho những nguyên cớ phi-con người (impersonal causes). Tôi tin rằng điều đó là một ảo giác toàn diện. Tôi tin rằng nếu một trăm con người của thế kỷ 17 bị giết chết trong tuổi thơ ấu, thế giới hiện đại sẽ không tồn tại. Và trong số một trăm người này, Galileo là người đứng đầu bảng danh sách.

Thú vị không kém khi nhà toán học và triết học Alfred North Whitehead trong sách Sience and the Modern World (Khoa học và Thế giới hiện đại, 1925) của mình nói về vai trò của khoa học trong lịch sử nhân loại. Ông là một trong những nhân chứng lịch sử bị sốc nặng khi chứng kiến sự sụp đổ của vật lý Newton trước thuyết tương đối rộng mới nổi của Einstein về hấp lực năm 1919. Ông viết đoạn kết của cuốn sách nầy như sau:

Những người chinh phục vĩ đại, từ Alexander đến Caesar, và từ Caesar đến Napoleon, ảnh hưởng sâu sắc cuộc sống của các thế hệ sau. Nhưng tổng hiệu quả của ảnh hưởng này rút lại thành tầm thường nếu so sánh với toàn bộ sự biến đổi của thói quen và tâm tính con người gây ra dài hạn bởi một chuỗi dài những con người của tư duy từ Thales đến ngày hôm nay, những người xét về cá nhân không có quyền lực gì, nhưng tối hậu lại chính là những người trị vì thế giới.

Xem Khoa học và sự truyền bá đại chúng

Cho nên quyển sách Danh nhân khoa học là rất có ý nghĩa. Chúng ta tận hưởng những thành quả của họ ngày hôm nay mà không thể nào không biết về họ. Quyển sách giúp ích chúng ta, nhất là các bạn trẻ, để thấy, nói như đại văn hào Schiller, nghiên cứu khoa học, đổi mới sáng tạo là một mệnh lệnh của mọi thời đại để đền ơn các thế hệ trước.